મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગ પર મોંઘા ગેસનો માર: પ્રોપેનના ભાવમાં ટને રૂ. 7,300નો ઉછાળો, એકમો પર શટડાઉનનું સંકટ!

મંદી વચ્ચે ઉત્પાદન ખર્ચમાં પ્રતિ ક્યુબિક મીટરે રૂ. 6નો વધારો થતાં ઉદ્યોગકારોની મુશ્કેલી વધી; નેચરલ ગેસની જેમ પ્રોપેનના ભાવ પણ રૂ. 100ને પાર

મોરબી: વિશ્વભરમાં સિરામિક ઉદ્યોગની ઓળખ ધરાવતા મોરબીના સિરામિક હબ પર એક તરફ મંદીનો માર પડી રહ્યો છે, તો બીજી તરફ ગેસના ભાવમાં સતત થઈ રહેલા વધારાએ ઉદ્યોગકારોની ચિંતામાં વધારો કર્યો છે. ઓઇલ કંપનીઓ દ્વારા પ્રોપેન ગેસના ભાવમાં પ્રતિ ટન રૂ. 7,300નો અચાનક વધારો કરવામાં આવતાં સિરામિક ઉત્પાદકોના ઉત્પાદન ખર્ચમાં પ્રતિ ક્યુબિક મીટરે અંદાજે રૂ. 6નો વધારો થયો છે. પહેલેથી જ નબળી માંગ અને વેચાણની સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહેલા ઉદ્યોગ માટે હવે ઉત્પાદન ચાલુ રાખવું પણ મુશ્કેલ બની રહ્યું છે. પરિણામે, મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગમાં શટડાઉનની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બનવાની ભીતિ સેવાઈ રહી છે.

પ્રોપેન ગેસના ભાવમાં સતત વધારો, સસ્તા વિકલ્પનો ફાયદો ઘટ્યો

નેચરલ ગેસના ભાવ અગાઉથી જ રૂ. 100ને પાર પહોંચી ગયા હતા. તેની સરખામણીએ પ્રોપેન ગેસ રૂ. 10થી રૂ. 15 જેટલો સસ્તો મળતો હોવાથી મોરબીના અનેક સિરામિક એકમો પ્રોપેન ગેસનો ઉપયોગ કરતા હતા. જોકે, છેલ્લા એક મહિનામાં પ્રોપેન ગેસના ભાવમાં ત્રણ વખત વધારો થતાં બંને ગેસ વચ્ચેનો ભાવફેર ઘટીને રૂ. 7થી રૂ. 8 જેટલો રહી ગયો હતો. હવે પ્રતિ ટન રૂ. 7,300ના નવા વધારા બાદ પ્રોપેન ગેસના ભાવ પણ રૂ. 100ને પાર પહોંચ્યા હોવાનું જાણવા મળે છે. એટલું જ નહીં, આગામી 1 નવેમ્બરથી ફરી ભાવવધારો થવાની શક્યતાએ ઉદ્યોગકારોની ચિંતા વધારી છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય અશાંતિની અસર, ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભૌગોલિક રાજકીય તંગદિલી તેમજ કાળા સમુદ્ર અને રાતા સમુદ્રના વિસ્તારોમાં અશાંતિને કારણે ઇંધણના ભાવ અને પુરવઠા પર દબાણ વધી રહ્યું છે. ગેસના પુરવઠા અને વેપારી માર્ગોમાં ઊભી થતી અડચણોની અસર પણ ઉદ્યોગ પર પડી રહી છે. બીજી તરફ, સ્થાનિક અને વૈશ્વિક બજારમાં સિરામિક ઉત્પાદનોની માંગ નબળી રહેતાં વેચાણમાં અપેક્ષિત વધારો થતો નથી. આવી સ્થિતિમાં ઉત્પાદન ખર્ચ વધે અને બજારમાંથી પૂરતો પ્રતિસાદ ન મળે તો ઉદ્યોગકારો માટે નફાકારક રીતે એકમો ચલાવવાનું મુશ્કેલ બને છે.

મંદી, મોંઘો ગેસ અને નબળી નિકાસનો ત્રિપાંખિયો માર

મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગને હાલ એકસાથે અનેક પડકારોનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. સ્થાનિક બજારમાં નબળી માંગ, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં નિકાસની મુશ્કેલીઓ અને સતત વધી રહેલા ઇંધણના ખર્ચે ઉદ્યોગની કમર તોડી નાખી છે. આર્થિક દબાણને પગલે અનેક એકમોએ સ્વૈચ્છિક શટડાઉનનો નિર્ણય લેવો પડ્યો હોવાનું જાણવા મળે છે. સિરામિક ઉદ્યોગ લાખો લોકોને પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ રીતે રોજગારી પૂરી પાડતો હોવાથી તેની મંદીની અસર ઉદ્યોગકારો પૂરતી મર્યાદિત ન રહેતાં કામદારો અને સંલગ્ન વ્યવસાયોને પણ થઈ શકે છે.

ભાવવધારો યથાવત્ રહેશે તો ઉદ્યોગની મુશ્કેલી વધશે

સતત વધી રહેલા ગેસના ભાવ અને બજારમાં નબળી માંગ વચ્ચે મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગકારો માટે આગામી સમય પડકારજનક બની શકે છે. જો ગેસના ભાવમાં વધુ વધારો થશે અને વેચાણમાં સુધારો નહીં આવે, તો વધુ એકમોને ઉત્પાદન ઘટાડવા અથવા શટડાઉનનો નિર્ણય લેવાની નોબત આવી શકે છે. હવે ગેસના ભાવમાં સ્થિરતા આવે અને બજારમાં માંગ વધે તો જ ઉદ્યોગને રાહત મળવાની આશા છે. હાલ તો મોરબીના સિરામિક ઉદ્યોગમાં મંદી અને મોંઘા ઇંધણની બેવડી મુશ્કેલીએ ચિંતાજનક સ્થિતિ ઊભી કરી છે.