મોરબીમાં ગુજરાત પ્રદુષણ નિયંત્રણ બોર્ડ, પ્રાદેશિક કચેરીમાં પ્રાદેશિક એર લેબોરેટરી કાર્યરત

મોરબી જિલ્લામાં 3500 થી વધુ ઔદ્યોગિક એકમો છે, જેમાંથી 2,955 હવા (પ્રદૂષણ નિવારણ અને નિયંત્રણ) કાયદા હેઠળ આવે છે. આ ઔદ્યોગિક ક્લસ્ટર ઝોનમાં મહત્તમ હવા પ્રદૂષકો ઉત્સર્જન એકમો આવેલા છે. આ કચેરી હાલમાં દર મહિને સરેરાશ 30 થી 40 હવાના નમૂના એકત્રિત કરે છે.

પ્રાદેશિક કચેરી, મોરબીના નવા કાર્યાલય ભવનનું લોકાર્પણ તા.5 નવેમ્બર,2023 ના રોજ કરવામાં આવ્યું હતું. આ કચેરી મોરબી જીલ્લાના રફાળેશ્વર GIDC ખાતે આવેલી છે. જે ભવનમાં અગાવથી જ ભવિષ્યમાં લેબોરેટરી સ્થાપવા માટેની જગ્યા રાખવામાં આવી હતી.

ઝડપી દેખરેખ, કાયદાના અમલીકરણ ઝડપી નિવારણ અને વાયુ પ્રદૂષણને અટકાવવા માટે, GPCB, વડી કચેરી, ગાંધીનગર દ્વારા પ્રાદેશિક કચેરી મોરબીમાં પ્રાદેશિક એર લેબોરેટરી સ્થાપના માટે રૂ.25,33,850 ના ખાસ બજેટને મંજૂરી પણ આપવામાં આવી હતી.

મોરબીમાં પ્રાદેશિક હવા પ્રયોગશાળાની સ્થાપના પહેલા, આ કચેરી દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવતા હવાના નમૂનાઓ રાજકોટની GPCB પ્રયોગશાળામાં મોકલવામાં આવતા હતા, જેમાં અંતિમ વિશ્લેષણ માટે સામાન્ય રીતે 5 થી 6 દિવસનો સમય લાગતો હતો.

અત્રે મોરબીમાં એર લેબોરેટરીની સ્થાપનાથી હવે એકત્રિત હવાના નમૂનાના પરિણામો ઝડપી સમયમાં થશે, પરિવહન અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં ઘટાડો થશે, અકસ્માતના કિસ્સામાં ઝડપી નિર્ણયો લઇ શકાશે, અને ઉદ્યોગ દ્વારા નિયમોનું પાલન/અનુપાલન ચકાસણી ઝડપી થય થશે.

આ પ્રયોગશાળા સેટઅપ ત્રણ વિભાગોમાં વહેંચાયેલું છે. મુખ્ય પ્રયોગશાળા વિસ્તાર, સાધન ખંડ અને સ્ટોરેજ વિસ્તાર – આ બધા યોગ્ય વેન્ટિલેશન અને એર કન્ડીશનીંગથી સજ્જ છે. એર લેબોરેટરી સેટઅપ કુલ 500 ચોરસ ફૂટથી વધુ વિસ્તારને આવરી લે છે.

આ પ્રાદેશિક હવા પ્રયોગશાળા આધુનિક સાધનોથી સજ્જ છે. જેમાં ડબલ બીમ સ્પેક્ટ્રોફોટોમીટર, RDS, આઇસોકીનેટિક સ્ટેક મોનિટરિંગ કીટ, ચાર અને પાંચ-અંકના માઇક્રો ડિજિટલ વજન સંતુલન, ગરમ હવા ઓવન. pH મીટર. ગરમ પ્લેટ સાથે ચુંબકીય સ્ટિરર અને તમામ આવશ્યક કાચનાં સાધનો, રસાયણોનો સમાવેશ થાય છે.

સ્થાપિત હવા પ્રયોગશાળા હવાના નમૂના સંગ્રહ અને સ્ત્રોત અને બિન-સ્ત્રોત ઉત્સર્જન બંને માટે વ્યાપક વિશ્લેષણ તથા ગુણવત્તા પરિમાણો કરવા માટે સંપૂર્ણપણે સજ્જ છે.

આ પ્રયોગશાળા ફ્લુ ગેસ/પ્રોસેસ ગેસ માટે વિવિધ પરિમાણોનું વિશ્લેષણ કરવા સક્ષમ છે. જેમાં PM, SO₂, SO₂, H.S, NH, HCI, Cl, Br, HBr, NOx, અને અન્યનો સમાવેશ થાય છે. તે PM ¹⁰, PM².⁵, SO², NO², NOx. Cl², અને વધુ જેવા Ambient Airના પરિમાણોનું વિશ્લેષણ પણ કરે છે.